Trompenburg lezing 23-11-25

Op 23 november 2025 gaf Romke van de Kaa een lezing in Arboretum Trompenburg over bomen en struiken voor kleine tuinen. Hieronder vindt u de notities in telegramstijl van deze lezing die Romke gebruikt heeft.

Dawyck beech 1860. Dawyck Purple 1973 Trompenburg   IDS Treesandshrubsonline

Rossdohan   Zalmbuffet Trochodendron. Hedera ‘Sulphur Heart’

Biodiversiteit 50% hoger met boom of struik.

De allerkleinste

Daphne x napolitana. Makkelijker dan D.cneorum. Roze, overhangend geurend . Juni Wintergroen

Daphne laureola Tegelijk met kerstrozen. Wintergroen. Groengele bloemen. Spurge laurel.

Dapne pontica. Lijkt op laureola wintergroen. Geelgroene bloemen

Daphne tangutica. Lila bloemen hele zomer door. 50 cm hoog 100 cm breed.

Daphne mezereum. Peperboompje. Februari Grond kalkrijk tot neutraal. Cilinders van bloemen rondom te takken. Geur van viooltjes. Rode bessen in de zomer. Vogels zijn er dol op. Pit giftig. Witte vorm ‘Alba’ heeft gele bessen. Autumnalis bloeit vanaf November.

Konijnen lusten geen Daphnes.

Wat groter: Salix lanata. Zilveren blad. Opvallend grote katjes. Vrouwelijke 10 cm als ze rijpen. ‘Stuartii’ 50 cm  Gele takken oranje knoppen. Salix ‘Nancy Saunders’ blauwgrijs blad en Salix exigua zilveren blad.

Sorbus reducta 1 m witte bessen.

Danae racemosa . 50 cm wintergroen. Fonteinachtige groeiwijze glimmend groen smal blad. Rode bessen in de zomer. Boeketten. Geweldig snijgroen.

Ruscus aculeatus. Tweehuizig. Rode bessen midden op het blad. Hermaphrodite vorm ‘Sparkler’

Sarcococca  ruscifolia:  Maart bloeiend. Wintergroen. 1m rode bessen in de zomer.

Corylopsis pauciflora. Primulagele bloemen aan het kale hout in april . Anderhalve meter.

Fijn blad als van een haagbeuk. Ragfijne twijgen. Altijd mooi . Andere, grotere soorten. C. spicata paar meter hoog. C. wilmottiae nog hoger tot 5 meter. Mooiste cadeau.                                                                                                                                                                                                                                          

Abelia x Edward Goucher Bloeit van juli tm september. Roze bloemen. Vallen af maar kelk bijna net zo mooi als de bloem.

Cotoneaster horizontalis Bijen zijn er gek op. Kan ook als verticalis. Visgraatpatroon. Zaait zich uit. Bessen in het najaar.

Bessen: berberis onderschat. Groep 1 Zuid Amerika. Berberis x stenophylla: oranje bloemen in Jmaart/april groenblijvend dus mooie heg. ‘Gracilis Nana’ is de dwerg voor 50 cm hoog haag je. Uitwaaierende groeiwijze. Snoeien na de bloei. Groep 2 Groenbliijvers uit china en de H|imalaya

Groep 3 Bladverliezend met bessen en herfstkleur. 19e eeuw sensatie. Overbuigende takken behangen met trosjes bessen aan lange steeltjes. Soms met dauw bestoven, soms doorzichtig.

Scherpe doornen maar voordelen zijn groot. B. thunbergii. Ovale scharlakenrode bessen. Rood blad in het najaar. B. thunbergia atropurpurea of ‘Nana’.  ‘Aurea’  mooi in donkere stadstuinen of schaduw.

Berberis temolaica. Blauw blad en lichtgele bloemen. Bessen blauwgrijs bestoven. 2,5m hoog Nog meer bessen:  Euonymus europaeus ‘Red Cascade’  Euonymus cornutus. Euonymus fortunei. Stuikvorm net als struikklimop. Witte kelk rode bes. Sruikklimop. Hedere helix poetarum heeft oranje bessen.

Nog meer bessen

Callicarpa bodinieri ‘Profusion’  Paarse bessen uniek. Mooi met oranje bessen of bottels. Stuikrozen ‘Ballerina’ en Rosa moyesii hebben oranje bottels. Viburnum davidii staalblauw. Bloemen van Mahonia ‘Winter Sun’

Regen flatteert  struiken met glimmend blad. Camellia, Fatsia, Hedera. Mahonia

Mahonia aquifolium groeit overal behalve in het moeras . ‘Atropurpurea’ leverkleurig blad in winter. Op het ogenblik bloeit Mahonia x media. ‘Lionel Fortescue’, ‘Charity’  en ‘Underway’ bloeien later.                                                          

Sambucus. Vlier. Black Lace. Of ‘Aurea’ Of peterselievlier: Sambucus nigra ‘Laciniata ‘. Sambucus racemosa ‘Plumosa Aurea’

Abeliophyllum = witte forsythia. Voor geelhaters. Er zijn ook forsythia’s die niet knalgeel zijn. ‘Spring Glory’ is lichter geel. ‘Marée d’Or” is breed en dwerg 60cm. Citroengeel

Chimonanthus praecox.  Meloenboompje. Geur.

Chionanthus retusus. Sneeuwvlokkenboom

Halesia Sneeuwklokkenboom

Cercis siliquastrum C. canadensis

Cornus mas. Cornus kousa. Schaap met vijf poten.  ‘Milky Way’. ‘Osborn’ voor kleine tuinen. Cornus controversa ‘Variegata’ Cornus alternifolia “Argentea’

Fruit: Cornus mas, Mispel, kwets, kweepeer, patiofruit, abrikoos, Juglans regia Westhofs Dwarf. Mini Multiflora no 14. morel op noordmuur, Viburnum plicatum plat , Ribes speciosum

Hamamelis Pallida . Paeonia lutea. P. Delavayi. Magnolia ‘Maryland’. Trochodendron araloides Aesculus parviflora. Arbutus unedo.   Zantoxylum simulans = szechuanpeper. Paw paw

------------------------------------------

Onderstaand artikel over Arboretum Trompenburg verscheen op 4 december 2025 in het AD en alle andere kranten van De Persgroep

Verbinding

We moeten zoeken naar verbinding, hoor ik voortdurend. Verbinding? Ik had geen idee wat daarmee wordt bedoeld. Elkaar knuffelen? Ik doe niet anders – tenminste: binnen de familiekring. Maar onlangs zag ik het licht. Ik was op een bijeenkomst in Arboretum Trompenburg, in Rotterdam. Een arboretum is – kort door de bocht – een verzameling zeldzame bomen. Daar werd het evenement Treevember georganiseerd. Kwekers toonden, bespraken en verkochten zeldzame bomen. Het was een knusse bijeenkomst. Er werd zelfs glühwein geschonken. Die was ook wel nodig, want in de tochtige evenemententent was verwarming grotendeels afwezig. Het publiek was gehuld in dikke jassen. Sommigen hadden een ijsmuts op. Voor een aantal gelukkigen was er een verwarmingskussentje, zoals je dat wel aantreft op caféterrassen. Anderen waren in dekens gehuld.

De sfeer was geweldig. Terwijl de regen op het dak kletterde en de sprekers bijkans overstemde, voelde ik een ongekende kameraadschap, zoals je die heel vroeger ervoer als je anijsmelk dronk bij de koek-en-zopie. En ik besefte: verbinding is het gevoel van samen in hetzelfde schuitje zitten.

Ik heb veel aantekeningen gemaakt, maar ik kan ze nauwelijks ontcijferen. Mijn balpen had last van de kou. Met moeite lees ik: ‘thee Osmanthus fr.’ Dit schreef ik met verkleumde vingers op tijdens het optreden van Cor van Gelderen, een bekende boomkweker. In een lezing die het midden hield tussen cabaret en onderwijs vertelde hij over osmanthusthee, een exquise thee uit Azië, gemaakt van de bloesem van Osmanthus fragrans, een flinke struik die wel iets doet denken aan een verfijnde hulst met oranjegele bloemen. Een pakje osmanthusthee kost € 25,- Evenveel als de struik die je hier kon kopen. Levenslang thee.

Op weg naar huis, in de file, moest ik denken aan het voedselbos. Ik heb daar eerder nogal denigrerend over geschreven, maar nu – aangestoken door mijn zojuist ontwaakte verbindingsgevoel – kreeg ik last van wroeging. Want laten we wel zijn: de voedselbosboeren dragen hun hart op de juiste plaats. Ik ben sceptisch over hun verdienmodel, maar voedselbossen leveren natuurlijk wel een bijdrage aan educatie, het vastleggen van CO2 en fijnstof, en andere ecosysteemdiensten. Als die zaken adequaat betaald zouden worden stond de voedselbosboer allang in de Quote 500.

Het aanplanten van Osmanthus fragrans zou hun in ieder geval geen windeieren leggen. Samen met andere exoten zoals de kaki, Diospyros kaki, en de persimoen, Diospyros virginiana.

De afgelopen zomer heb ik nogal wat voedselbossen bezocht. En nog steeds denk ik dat je voedselbomen beter in rijtjes kunt planten dan in de vorm van een bos. Maar ik heb ook veel geleerd. Bijvoorbeeld dat je de smaak van het blad van sassafras – een boom – nooit meer uit je geheugen krijgt en dat de szechuanpeper van een boompje komt dat bij ons volkomen winterhard is. Dat er veel meer vruchten zijn die je in je tuin kunt planten dan appels en peren. Het kan nog net: vraag eens een pawpaw boompje voor Sinterklaas.